Meld u hier aan op onze Digitale Nieuwsbrief!

Artikelen & publicaties

Rigardus schrijft...

Jan Ruigrok heeft een groot aantal publicaties op zijn naam staan, waaronder vooral veel artikelen en boeken gericht op het onderwijs. Een reactie die hij vaak krijgt, is dat de publicaties praktisch zijn. Dat is ongetwijfeld ook te danken aan al die mensen met wie hij in al die jaren heeft gewerkt en die zo met hun verhalen hebben meegeschreven.

Publicaties in boekvorm

Jaar Titel i.s.m. ISBN Doelgroep
2012 Leraar in Hart en Nieren Riet Fiddelaers 978077179123 Lesgevenden
2010 Handboek Alles over Pesten   978-90-79596-12-6 nuttig voor iedereen die werkt in situaties waarin gepest wordt.
2009 Provocatieve leerlingbegeleiding - 978-90-79596-03-4 Mensen die werken met jongeren
2007 In plaats van schorsen, handboek herstelrecht in het onderwijs H. Oostrik 978-90-808555-88 Docenten
2005 Handboek faalangsttraining
(2e druk)
A. Nieuwenbroek 90-808555-2-9 Faalangstbegeleiders
2004 Overwin je faalangst A. Nieuwenbroek 90-259-5427-8 Breed publiek
2001 Een wereld van verschil?
(werken met jongeren uit verschillende culturen
- 90-435-0319-3 Leraren, coaches, jongerenwerkers
2000 Geweld rond je kind M. Lauwerijssen 90-435-0083-6 Ouders
1999 Wie kiest er nou voor agressie? H. Oostrik 90-402-0101-3 Docenten
1999 Omgaan met prestatie-angst A. Nieuwenbroek 90-6755-124-4 Werknemers
1999 Praten met je kind   90-435-0084-4 Ouders
1999 Naar een geweldloze school? R. Hoorens-maas 90-402-0059-9 Beleidsmakers onderwijs
1997 Scheiding in meervoud A. Nieuwenbroek 90-402-0060-2 Docenten
1997 Communicatie in de klas R. Fiddelaers 90-402-0058-0 Docenten
1996 Faalangst op school A. Nieuwenbroek 90-402-0054-8 Docenten
1996 Faalangst de baas A. Nieuwenbroek 90-215-2831-2 Breed publiek
1996 Thuis in meer culturen H. De waard 90-402-0056-4 Docenten

 

Artikelen

Titel Omschrijving
Pestverbanden Een illustratief artikel over hoe met een mix van herstelrecht en provocatieve begeleiding een ernstige situatie van pesten wordt opgepakt.
Pesten: een herstelgerichte visie Dit artikel kijk t naar wangedrag zoals pesten vanuit de ideeën van herstel gericht werken, een visie op omgaan met leerlingen die hen optimale invloed en verantwoordelijkheid geeft, binnen de door de school aangegeven kaders.
Leerlingbegeleiding, dansen tussen prins en kikker Ook begeleiders kennen een binnenwereld en een buitenwereld. Enerzijds is er de aanpassing aan wat er van je verlangd wordt; het is de kant van het doen en denken. Anderzijds is er de binnenwereld, die van het zijn, het voelen en het in contact staan met jezelf. Een ambachtelijke begeleider kent beide kanten en is in staat bent beide op het juiste moment in te zetten in te zetten. Dit artikel verkent deze twee werelden.
Humor is de smeerolie van succesvolle begeleiding De relatie tussen de leerling, zijn ouders en de begeleider bepaalt voor een groot deel het succes van de ondersteuning. Een begeleider kan nog zo bekwaam zijn; als de leerling hem niet mag of als de ouders geen vertrouwen in hem of haar hebben, blijft een optimaal resultaat uit. Of in de woorden van een leerling: ‘Ik leer echt niks van iemand die ik niet zie zitten’. De begeleider staat voor de uitdaging een positieve relatie met de betrokkenen aan te gaan. Jan Ruigrok leidt begeleiders op en
legt in dit artikel uit dat succesvolle begeleiding loopt op drie tandwielen, een versnellingsbak en een scheut flinke smeerolie ( = humor).
Leerlingbegeleiding is dansles voor gevorderden Lesgeven en begeleiden laat zich mooi vergelijken met dansen: meebewegen, volgen en leiden, genieten, plezier hebben en soms op elkaars tenen staan. De begeleider leidt, de leerling volgt. Als dat lukt, houden de partners het avonden, zelfs nachten vol. Zo niet, dan wordt het sleuren en trekken en hoopt iedereen dat de dans zo snel mogelijk is afgelopen.
De pestparadox Vraag leerlingen of ze niet willen zingen en jubelzang barst los uit honderd kelen. In Amerika vertelden inmates aan jongeren over de verwoestende invloed van geweld op hun leven. Het leidde tot een fascinatie met agressie en toename van geweld. Het is een ijzeren wet, waar we steeds weer intuinen. Ook als het over pesten gaat.
Leraar in Hart & Nieren Over klassenmanagement
Prinsen en Kikkers Hoe blijf je helemaal jezelf als leraar en voldoe je toch aan opgelegde eisen?
Op de stoel van Dorpsoudste. Herstelgerichte aanpak bij pesten
De koning van lijn 25 Provocatieve begeleiding zet humor en verwarring in bij het begeleiden van jongeren. Hoe laat je mensen zich ongemakkelijk voelen bij ongewenst gedrag op een zodanige manier dat ze het uit eigen wil veranderen?
Welkom in de strookstraat Een strook is alles waarmee je laat blijken dat je je ervan bewust bent dat een ander bestaat. Het kan een kus zijn, een tik, een sms’je, een aai, een compliment, een belediging of een bord boerenkool waarvan je partner weet dat jij die zo heerlijk vindt.
Verdrietig? Houden zo! Provocatieve begeleiding is een energieke en bevrijdende manier om met cliënten te
communiceren. Humor, warmte en uitdaging vormen de basishouding. Je zegt wat je
denkt maar doet daar een flinke schep er bovenop. Die combinatie is noodzakelijk om
werkelijk provocatief te werken. Als er een element ontbreekt ontstaat er iets anders dan
provocatief begeleiden. Provocatie zonder in contact met de ander ontaardt snel in
cynisme. Humor zonder contact en zonder te zeggen wat je denkt, is cabaret of
clownesk gedrag. Het heeft niets te maken met wat je wilt bereiken: de client brengen
bij wat hij liefste wil.
Loop maar lekker met je kop tegen de muur Wat is er voor een onderwijsbureau mooier dan aandacht in nationale pers? Op 7 april publiceerde NRC Next een artikel over de manier waarop Rigardus provocatie inzet in het onderwijs.
Herstelrecht in het onderwijs, van Rechters en Dorpsoudsten Veel scholen hebben het idee dat de conflicten toenemen. Ze zoeken een goede manier om daarmee om te gaan. Een goede manier is er volgens ons één waarbij jullie, de leerlingen, je veilig en prettig voelen en waarbij mensen die een fout maken, de kans krijgen die te herstellen. Daarom speelt in dit artikel het woord ‘herstelrecht’ zo’n belangrijke rol.
Lastig gevallen op school Dit artikel wil een handvat zijn voor professionals die binnen de context van een school
collega’s of leerlingen steunen die zijn lastig gevallen door mensen die deel uitmaken van
dezelfde (school)organisatie.
Matrix voorkomt aangeleerde hulpeloosheid De coachingsmatrix is een doeltreffend instrument dat mensen helpt hun eigen problemen aan te pakken.
Faalangst op het werk Ook op het werk worden veel mensen beperkt door faalangst. Voor het personeelsblad van UWV schreef Irene Schoenmakers dit artikel.
Wie uien pelt moet tegen tranen kunnen Een artikel over negatieve en positieve kanten van schuld en schaamte.
Provocatieve begeleiding Een duidelijk artikel over wat provocatieve begeleiding is. Voorbeelden maken provocatieve technieken inzichtelijk.
Depressieve leerlingen in de klas Hoe kijkt u aan tegen de rol die leraren hebben bij de ondersteuning van depressieve leerlingen? Moeten ze daar iets mee? Wat is de taak van het onderwijs bij depressiviteit van leerlingen? Of denkt u dat depressieve leerlingen niet bestaan? Het Schooljournaal sprak over dit belangrijke thema met Jan Ruigrok.
Mama, bier! Provocatieve leerlingbegeleiding bewijst steeds meer zijn nut in Nederland. Bovendien is het nog erg leuk om toe te passen ook. Veel docenten hebben nog wel wat twijfels. Speciaal voor hen dit artikel.
PuberPower Jongeren herbergen soms een kracht die zo groot is dat ze het zelf amper beseffen. Soms komt die op verrassende manieren aan de oppervlakte. Dit artikel gaat over PuberPower.
De provocatieve begeleider: “En nu maar hopen dat ze nijdig op me worden!”

Provocatieve begeleiding is een nieuwe, vrolijke en bevrijdende manier om met leerlingen te communiceren. Humor, warmte en uitdaging vormen de basishouding. Je zegt wat je denkt maar doet daar een flinke schep er bovenop. Je ontregelt en doorbreekt vaste patronen. En het mooie is dat het werkt. Leerlingen worden assertiever, krijgen meer zelfvertrouwen, durven meer en krijgen door jouw 'rare' gedrag een realistischer kijk op zichzelf en hun omgeving.

Herstelrecht in het onderwijs

Een leerling van 15 jaar roept tegen een lerares: “Ik sla je tanden uit je bek en ik maak je dood!” De lerares vecht, gesteund door de school en het bestuur, de zaak aan tot in hoger beroep. De leerling wordt gesteund door zijn ouders en een advocaat. Tegen de rechter vertelt de lerares dat ze zich ‘onprettig’ had gevoeld. De rechter leidt hieruit af dat ze zich niet werkelijk met de dood bedreigd had gevoeld en spreekt de jongen vrij. Einde verhaal. Of het begin?

De ornithologie van de begeleiding Het gezin is de eerste plek waarin kinderen leren samenwerken. De patronen die zij daar in samenhang met ouders, broers en zussen, ontwikkelen bepaalt de manier waarop zij later op school, op hun werk, in relatie met vrienden en partners aan samenwerking vormgeven.
Contextuele leerlingbegeleiding Dit artikel belicht de theorie van de contextuele leerlingbegeleiding en bespreekt de consequenties die hieruit voortkomen bij het begeleiden van leerlingen in de meest brede zin. Eén daarvan is dat een belangrijke begeleidingsvaardigheid de meerzijdige partijdigheid is, hetgeen betekent dat de begeleider in zijn handelen de belangen van alle betrokkenen meeweegt, waaronder in belangrijke mate die van de ouders van de leerling.
En nu het examen nog even Leren omgaan met faalangst, is het aanvaarden ervan. Voor begeleiders binnen de toetspraktijk is het belangrijk faalangst juist te diagnosticeren en mensen die het betreft ermee te leren omgaan. Bijvoorbeeld door ontspanningsoefeningen in combinatie met het onderzoeken van de manier van denken.
Faalangst in het onderwijs Leren omgaan met faalangst, is het aanvaarden ervan. Voor begeleiders is het belangrijk faalangst juist te diagnosticeren en na te gaan hoe de leerlingen hun faalangst de baas kunnen blijven. Een effectieve manier om dit te leren bestaat uit ontspanningsoefeningen in combinatie met het beïnvloeden van de gedachtegang in spannende situaties.
Hoe langer je wacht hoe rooier je wordt Henk Stal werkt op een scholengemeenschap in een provinciestad, laten we zeggen Deventer. Het gaat hem goed af. Hij heeft het naar zijn op zin op zijn werk; voelt zich daar lekker en veilig. Leerlingen hebben graag les van hem, roepen weinig angst of agressie bij hem op en als er zich iets voortdoet, reageert hij daar gepast en professioneel op.
Naast elkaar of tegenover elkaar Wanneer de communicatie tussen met jongeren verschillende culturele achtergronden stagneert, zijn begeleiders vaak geneigd het eerst de verschillen onder de loep te nemen. Vaak levert het meer op eerst naar de overeenkomsten te kijken en elkaar van daaruit te begrijpen. Als dat niet toereikend is, kunnen de verschillen onder de loep genomen worden. Het IC/CO-instrument kan daarbij behulpzaam zijn. In dit artikel worden enkele elementen uit dit instrument besproken.
Spanning tussen ouders en school Je hebt een dorp nodig om een kind op te voeden. Maar een kind dat door iedereen wordt opgevoed wordt door niemand opgevoed. Welke taak hebben ouders en welke externe opvoeders? Wat betekent het voor een kind als die tegenover elkaar komen te staan?
In dit artikel bekijkt Jan Ruigrok deze vragen vanuit het perspectief van de contextuele begeleiding. Die gaat er vanuit gaat dat als de begeleider tegenover de ouder komt te staan, het kind altijd verliest.
Als teams op twee lijntjes komen Over hoe je als team werkt aan een goede sfeer waarin lekker gewerkt wordt.
Van desperado tot gewaardeerd groepslid Noncontracten helpen leerlingen op een creatieve manier voorkomen dat ze steeds in de fout gaan.
De reis van rode school naar groene school Hoe ben je duidelijk tegen leerlingen, stel je eisen, en behoud je toch een goede band met hen?
Een weerbarstige leerling is ook een gevend kind. Over weerstand bij kinderen
Lastig gevallen op school Wat het voor kinderen betekent op school lastig te worden gevallen.
Columns Onderwijscolumns van Jan Ruigrok vindt u onder www.herstelrechtinhetonderwijs.nl

Om de documenten te openen heeft u Adobe Reader nodig (gratis software voor het weergeven en afdrukken van Adobe Portable Document Format-bestanden (PDF)).